de dochter van Pieter Waterdrinker: Liefje

Inleiding

 

 

Waarom: Liefje, dochter van Pieter Waterdrinker?

Nee, ik was helemaal niet van plan memoires te schrijven. Ik ben niet beroemd, wie zou ze willen lezen? Maar ik hou van geschiedenis en ik onderzoek graag. Er zijn altijd vragen die af en toe terugkomen in je gedachten. Een daarvan is: waarom zijn zoveel mensen in mijn familie gescheiden? Velen gaan op zoek naar antwoorden als hun ouders er niet meer zijn.

Liefje was mijn moeder. Zij overleed in oktober 2008, 88 jaar oud .

Mijn moeder was een vrouw die in vele opzichten anders was dan de moeders van andere mensen die ik kende van dichtbij en ver weg.
Toen zij 5 was bleef zij bij haar vader achter,toen ze 12 was kwam ze weer onder de hoede van haar moeder.
Alleen al deze gebeurtenissen zijn een verstrekkend trauma gebleven in haar leven, en veroorzaakten een rollercoaster van verkeerde keuzes en moeilijke situaties. Trauma’s die ook doorwerken na volgende generaties.
Liefje, van nature (of door haar jeugdtrauma’s?) verlegen maar anderzijds moedig, gedreven door haar eerlijkheid en haar niet aflatende zoektocht naar waarheid.

Voorts was mijn moeder iemand bij wie in onze tijden het etiket meervoudig hoogbegaafd opgeplakt zou zijn. Intelligentie strekt tot voordeel maar kan ook een last zijn, denk ik wel eens.
Waardoor is mijn moeder, zo begaafd als zij was, niet volledig uit de verf gekomen tijdens haar leven?

Haar creativiteit en vindingrijkheid, is dat misschien hetzelfde en speurzin liet een erfenis na met

    • overgebleven tekenwerk, studies of nooit verkocht of dierbaar
    • aquarellen die haar dierbaar waren gebleven als goede herinneringen
    • fotoalbums en plakboeken vol herinneringen
    • een kist vol brieven , brieven over taal
    • doorslagen van ingezonden brieven naar NRC
    • brieven over politiek, over geschiedenis, over kunst uit briefwisselingen van mensen van formaat en bekendheid.
    • essays over kunst, geschiedenis en taal
    • verhalen aan ons overgeleverd en vertel
    • een enorme verzameling aantekeningen met gedachten over etymologie
    • een stapel handgeschreven brieven van haar vader

Mijn moeder is er al lang niet meer en steeds weer besef ik, dat er zoveel vragen zijn die ik vergeten ben te stellen. Ik dacht dat ik veel van haar wist maar nu denk ik dat ik veel niet wist, niet over haar noch over mijn eigen vader.

Niet lang na haar begrafenis ontvingen wij een brief van J.L. Heldring, bekend journalist bij de NRC die haar overlijdensbericht had gezien en ons verbaasde met de mededeling dat hij 12 dikke ordners bezat van brieven van mijn moeder geschreven vanaf 1977.
6 ordners zijn abusievelijk in het nationaal archief terechtgekomen, de overigen kunt u bij mij thuis ophalen.
Veel brieven waren geschreven onder pseudoniemen zelfs in geheimschrift. Mijn moeder heeft altijd veel pseudoniemen gebruikt. Vaak was de reden daarvoor angst.

 

Dat alles was voor mij aanleiding om iets te doen met de verzamelde creativiteit van mijn moeder.

Het is moeilijk om orde te scheppen in de berg van spullen. Ik heb het bijltje er vaak bij neergegooid. Maar dat is ook weer zonde.
Bovendien begreep ik steeds meer van mijn leven en van het leven, van de maatschappij en van mijn dierbare taal door mij er toch weer mee bezig te houden.

Ieder mens draagt het niet geleefde verleden ook met zich mee.

Zoals veel kinderen heb ik pas na de dood van mijn moede goed geweten wat ik had moeten vragen. Toch kun je proberen een antwoord te vinden.

Zo ontstaat er stapje voor stapje een geheel.
Wat het wordt? Geen idee. Maar het wordt wel zichtbaar voor wie wil kijken.

Het schept een beeld van

    • Liefje de mens, de vrouw, de moeder, de kunstenares, schrijfster en fotografe
    • maar ook van een tijd
    • van een stukje vrouwenemancipatie
    • van leven dat door moet gaan in crisistijden
    • van de ontwikkeling van de kunst en van de moderne kunst
    • van de schade die echtscheidingen levenslang bij kinderen kunnen achterlaten
    • de negatieve Impact wordt tegenwoordig gemakzuchtig verwaarloosd

Het laat zien hoe onmogelijk het is zelfs in onze vrije maatschappij om gehoord te worden, om serieus genomen te worden als je niet de juiste status hebt, een titel of geld. Sowieso ben je onbelangrijk als je belang niet in geld is uit te drukken

Grofweg is het geheel onder deze titel te verdelen in

    • stamboom en geschiedenis van de West-Friese voorouders
    • huwelijk van de ouders
    • jeugd in Utrecht tot 12 jaar
    • middelbare schooltijd en academiejaren in Den Haag
    • Oorlogstijd
    • Amsterdam in de oorlog en eerste huwelijk
    • tweede huwelijk , jaren in den Haag
    • Breukelen en tweede echtscheiding
    • Leven als alleenstaande moeder en als alleenstaande

Ik voorzie de verhalen van illustraties uit mijn moeders erfenis in de vorm van foto’s en foto’ s van werken en doorspek het met herkenbare citaten uit brieven van mijn opa, brieven aan onder andere Heldring.
Zo hoop ik dat al met al de kleinkinderen van mijn moeder toch kunnen zien dat hun oma of opa een bijzondere moeder had wier herinnering waardevol is.

Voorts wil ik ook het verschijnsel echtscheiding belichten. Mijn stamboom beziend, bekruipt mij wel eens het gevoel het ongeluk een erfelijke last wordt; zoveel gebroken gezinnen.  Het fenomeen echtscheiding baart mij zorgen. Ik ben dus zelf een kind van gescheiden ouders, ik ben zelf ook gescheiden, mijn beide oma’s waren gescheiden, een van mijn opa’ s is twee keer gescheiden, mijn broer is gescheiden, mijn moeder is twee maal gescheiden….

Om mij heen is het in de wereld normaal geworden om kinderen op te schepen met de mislukte huwelijken van hun ouders
Het argument dat je toch niet kunt verwachten dat mensen hun hele leven bij elkaar blijven, wordt vooral meest gezegd door mensen die het nog geen 10 jaar samen weten uit te houden. Persoonlijk vind ik echtscheiding een pest voor de samenleving, een ziek huwelijk moet zo mogelijk, genezen worden. Eerst werken met stimulerende medicijnen en alleen in uiterste gevallen overgaan tot sedatie eufemisme voor laten sterven.

Die echtscheidingen laten verwoestende sporen na. Ze krassen op de kinderziel. Ja natuurlijk, de kinderen wenden eraan en ze wennen eraan. Maar dat je eraan gewend bent, dat je weet hoe er mee om te gaan, dat betekent nog niet dat het goed is; De kinderen in die in India op straat leven of op de vuilnisbelt, zonder ouders, zonder school, zonder huis…. ze zijn eraan gewend. Ze hebben geleerd te overleven.

Wat doet het met kinderen als hun ouders scheiden, als ze opgroeien in een gescheiden gezin. Is het scheidingsgen besmettelijk, hoe beïnvloedt het onze samenleving?
Waarom zijn echtscheidingen zo gewoon geworden? Is dat goed en voor wie dan wel?

Ik ben geen professioneel schrijver. Het werk ontstaat deel voor del uit de chaos. De afbeeldingen moeten verbeterd, maar dat is van later zorg. Zo zijn ze tenminste zichtbaar.

Elk deel dat voltooid raakt sla ik op in een pdf. Soms wordt dat later vervangen door een verbeterde versie.
Uiteindelijk valt hiermee een last van mijn schouders.

                                                                                           de dochter van

                            die dochter van de dochter van Pieter Waterdrinker