.
Het is bijna 8 uur, ik ben al wakker als de wekker gaat, het is nog donker. Ik schakel de radio aan, het is zondag en uit langjarige gewoonte luisteren we naar Vroege Vogels. Het is al niet zo vroeg meer, maar zondag en winter. Als ik naast het bed de gordijnen open te schuif is het nog donker. Nou… niet helemaal: het schemert en de witte laag sneeuw in de tuin zou het veel lichter maken ware het niet dat het niet alleen vriest maar ook bewolkt is. Codeweer zal ik maar zeggen. Het KNMI heeft weer van alles bedacht.
Mijn lief naast me is ook wakker geworden maar doet net alsof hij niet weet dat we niet heel veel tijd hebben. Goedemorgen met een zoen
Nog 5 minuten geniet ik even terug onder de warme dekens. Dan is het tijd om op te staan en om de loopeenden goede morgen te zeggen. Als ik het hok openzet blijven ze demonstratief binnen. De katten trekken zich ook meteen terug bij de buitendeur. Nee, sneeuw vinden ze niet aantrekkelijk.
Een uur later hebben we ontbeten met een versgebakken broodje en een kopje thee en zijn we klaar om naar buiten te gaan… in ons kleine dorpje versieren we om de 14 dagen de kerkdienst op. Ik ben niet eens gedoopt maar dat weerhoudt me er niet van om te zingen.
De thermometer staat flink onder nul. Warm aangekleed trekken we de voordeur achter ons dicht. Het is best koud ja.
Het is stil op straat. We vragen ons af of we meer dan één hand nodig zullen hebben om de kerkgangers te tellen.
In ons Heuvellanddorpje is het al nooit erg veilig lopen voor voetgangers. De smalle paadjes voor de voetgangers lopen schuin af, zijn slecht bestraat, soms met kinderkopjes en worden op veel plekken bezet door geparkeerde auto’s. Nu er ook nog sneeuw ligt lopen we voor de veiligheid maar op de rijbaan. Daar is rijkelijk zout gestrooid, de weg omhoog is wel begaanbaar.
De kerk ligt hoog, de stijgende weg naar de kerkdeur is prachtig schoongeveegd. Als we de deur openen voelt het aangenaam warm en de verlichting is gezellig. De koster is voorin aan het werk. We zien in de kerkbanken 3 mensen op de rug.
De organist oefent wat.
We klimmen de enge wenteltrap op naar het oksaal, balkon waar orgel staat. Warme lucht stijgt en dat voelen we boven. Zes koorleden begroeten ons hartelijk.
Wij zijn dus met zeven vandaag: 6 zangstemmen en één organist. 7 een heilig getal.
Mooi: Volgens de Bijbel symbool is 7 voor compleetheid. Het geeft aan dat iets af is: iets kan niet beter worden dan het is, of juist niet erger.
Compleet tellen we 14 kelen niet veel maar al meer dan 2 maanden geleden. De sfeer is altijd opperbest en door toedoen van onze onvermoeibare toegewijde dirigent Vincent Kusters klinkt het meestal ook verrassend goed. Hij weigert de moed op te geven en simpel werk te zingen en komt gewoon weer met nieuw werk aanzetten zoals bijvoorbeeld een mis van Bruckner. Ons koor is de laatste jaren geslonken. De leeftijd is juist toegenomen.
Vandaag zal hij er niet zijn, hij is op vakantie. We zijn op onszelf aangewezen. We zullen er het beste van maken. Zonder dirigent zingen we uit het rode boekje. Nee, niet dat van Mao maar het boekje met Nederlandse kerkliederen. Het zijn de liederen die mensen hier vroeger allemaal hebben leren zingen, ze kunnen die meezingen.
Het repertoire waarin de dirigent nooit uitdaging ziet en waar met hem nooit de gehéle mis mee opluisteren.
Er prijkt een lijstje aan de muur met de nummers die we zullen zingen.
We spieken naar beneden we horen een deur in het slot vallen…. nummer 4 en weer: kijk aan nummer 5. Maakt niet uit, zingen is leuk!
Als het signaal klinkt dat de mis begint zijn er toch 13 mensen binnengekomen.
De pastoor die het altaar opklimt hebben we nooit eerder gezien. Hij neemt de tijd om zich voor te stellen. “Ik ben Harry Notermans. Ik ben aalmoezenier en uw parochiepastoor Ruud, is een goede vriend en studiegenoot van mij. …..
We kijken naar elkaar en fluisteren: deze man is in elk geval heel goed te verstaan. Hij spreekt rustig en met overtuiging, alsof hij met elke aanwezige persoonlijk een gesprek voert.
Hij dwingt de oren niet maar verleidt die.
“…..Pastoors hebben het druk in deze tijd, ze moeten door alle bezuinigingen in de parochies eigenlijk op meer dan 1 plaats tegelijk zijn. Uw kapelaan springt vaak in maar ook die is er niet. Hij is op vakantie naar zijn familie in christelijke Kerala in India……”
Hij vertelt wat over zijn motivatie, zijn werk en verbindt dat aan de treurige politieke wereld waarin wij nu leven.
Hij doet veel voor voor vluchtelingen, voor arme mensen en werklozen.
Notermans heeft het over álle volken, over de vrede die we allemaal zo nodig hebben. Het is duidelijk dat hij zijn zorg en daden van barmhartigheid zonder aanziens des persoon zal geven.
Het is vandaag de eerste zondag na Driekoningen. Hoewel die drie koningen vn toen er verder niets mee te maken hadden (Jezus was inmiddels al een jaar of 30) is dit traditioneel de dag om de doop van Jezus in de Jordaan te herdenken of te vieren.
Als heidin in de kerk pijnig ik ondertussen mijn geheugen: wat is ook weer precies een aalmoezenier? Is dat niet een legerfunctie? Is het niet een zogenaamde veldpredikant?
Later, thuis zoek ik het op: een aalmoezenier bemoeit zich vooral met het welzijn van groepen mensen die het moeilijk hebben. Lang geleden was hij de geestelijke die de aalmoezen van de Kerk beheerde of verdeelde, of toezicht hield op het armbestuur in de steden.
Een aalmoes of aalmoesgeving is een (meestal) vrijwillig gedane schenking/gift aan een behoeftige, vaak uit liefdadigheid, zonder dat de ontvanger daarvoor een tegenprestatie hoeft te leveren. In de praktijk komt het geven van aalmoezen vaak neer op het verlenen van materiële hulp in de vorm van geld, goederen of voedsel aan armen. Het woord is afgeleid uit het Oudgriekse ἐλεήμων (eleḗmōn), wat ‘barmhartig’ betekent.
De mis kabbelt verder. Gek genoeg klinkt de kerk voller dan daadwerkelijk het geval. Minder mensen, meer stem.
De de liederen worden door de aanwezigen én de pastoor meegezongen.
Een van de liederen wordt meestal met Pasen gezongen maar van beneden laat de Pastoor al weten dat het inderdaad ook bij deze speciale dag geheel op z’n plaats is.
Compliment.
Zingen geeft een mens energie! Jammer dat we van die liederen meestal maar 2 coupletten zingen. We stoppen meestal als je net de smaak te pakken krijgt.
Toch zijn de teksten zijn met zorg samengesteld en willen een verhaal vertellen. De haastige samenleving is dus ook de kerk binnengedrongen: het moet allemaal niet te lang duren. Of is het typische Nederlands: wij kennen van geen enkel prachtig volkslied meer dan 1 couplet of 1 zin.
Zelfs bezinnen moet sneller blijkbaar.
Als de hostie wordt uitgedeeld tellen wij van bovenaf toch verrassend 13 mensen in het gangpad.
We zingen wel 3 coupletten Ick wil mij gaan vertroosten!
De dienst zit er bijna op.
Tot slot zingen we:
Waarom leven de volken , in oorlog met elkaar
is dan het juk van vrede , te moeilijk en te zwaar
waarom reiken de mensen elkaar niet de handelaren
en houden zij de wetten van oog om oog in stand
de wereld wacht op vrede, de aarde wacht op recht
vervulling van verlangen, haar in het hart gelegd,
We mogen nog doorzingen!
zal het er ooit van komen, geen honger en geen dorst
of blijven wij elkander bestrijden, kost wat kost
Onze Iny heeft de rol van het starten en stoppen op zich genomen. Zij kijkt over haar schouder en met een beslist gebaar slaat ze af.
….Stilte….
De aalmoezenier op het altaar richt zijn verbaasde blik op ons. Hij schraapt zijn keel:
“ Ja u heeft mooi gezongen maar jammer. Waarom stopt u net bij de essentie van wat dit lied ons vertelt?”
Wij kijken elkaar aan
prima! U heeft helemaal gelijk! Dan zingen we dat toch alsnog?!
De organist speelt een voorafje en dan klinkt het koor van 6 stemmen alsof het verdriedubbeld is, voluit en met overtuiging:
O God breng alle volken, samen dat wij elkaar verstaan
vervul die mensendromen, voor zij in rook opgaan
doe ons het woord bewaren, dat opgeschreven staat,
en echte vrede zoeken van harte metterdaad
De energie, de vreugde die het voltooien van dit lied geeft is duidelijk zichtbaar. Naar beneden gestommeld zonder brokkenmakerij vangen de kerkgangers ons stralend op om ons te bedanken, dat we toch gekomen waren. En de pastoor komt met waarderende woorden op ons af. Wel, die waardering is wederzijds!
